Neb en deus graet beaj Pariz-Brest dre an tren a anavez sur-mat, etre ar C’hozh- Varc’had ha Tregrom, pe, evit beza\u00f1 sklaeroc’h, etre gar Plouared ha gar Tregrom, traonienn don al Leger. Eno e tremen an hent-houarn uhel a-us d’an dour, un dek ha tri-ugent metr bennak. Ur pezh labour iskis eo ar pont-se hag a c’holo ar rinier gant teir bolz mein-benerezh war dek ha c’hwec’h-ugent metr hed. Se eo lec’hed ar Pont ‘us d’ar rinier, erru er c’horre n’eus mui nemet ledander an hent-houarn. Ul labour ramz ‘oa karga\u00f1 an draonienn-se, pe, pa lavarin reizh an div draonienn, hini al Leger ha hini ar Froud a ‘n em gav da gouezha\u00f1 el Leger dres e korn ar pont.
\nPa zifluk an tren a-zindan pont Kerriou e weler, eeun evel un tenn betek gar Tregrom, ur sav-douar ijinet da bermeti\u00f1 d’an hent-houarn gaoliata an traonienno\u00f9- ma\u00f1. Etre pemzek ha triwec’h kant metr hed en deus ar sav-douar-ma\u00f1 tennet an danvez anezha\u00f1 ar peurvuia\u00f1 eus ar gleuzadenn zo etre pont Kerivili ha pont Kerriou. So\u00f1j ‘m eus klevet ar re gozh o lavaret un tamm krennlavar bet savet a- zivout ar pont bras-se : \u00ab Stankoc’h ‘vit ar glizh a bar e miz Mae, e fonted aour hag arc’hant brema\u00f1 er pont nevez. \u00bb
\nHed-ha-hed ar volz e tu Tregrom ez eus un dreuzell, pe un doare riblenn hent pave- zet ha bardellet gant ur c’hael houarn. An hent n’eo ket ledan, a-walc’h d’ur vuoc’h da dremen ; ul loen-kezeg, gant ma na vo ket re uhelwintet, na re skoemp, a dremenfe c’hoazh ‘n ur chom tost d’ar c’hael. Un den gant ur garrigell a dremen brav ma n’eo ket re landrammus e garg. Te\u00f1val eo dindan ar Pont, hag un heklev spontus zo ur wech aet tre er vanell. Trouz ar boto\u00f9-koad hepken ‘ra un dourni eu- zhus. Ar vugale o devez plijadur o youc’hal hag o skrifal pa dostaont d’ar c’hreiz. Tregerni\u00f1 ‘ra o mouezhio\u00f9 ken skiltrus ha trompilho\u00f9 ar Varn. Mard eo te\u00f1val ar riboul-se en deiz, en noz n’eo ket an holl en em vountfe e-barzh, enoe\u00fcs\u2013tre eo d’un den e-unan. Ha kement a drao\u00f9 iskis ez eus bet kontet a-zivout ar pont nevez ken ‘vez gwell gant meur a hini ober tro vras eget tremen dreza\u00f1.
\nUn nozvezh e oa ur paotr-yaouank eus ar C’hozh-Varc’had o retorn eus Tregrom, bet, hervez, o welet e zousig. Diwezhat-mat ‘oa, glav a rae. Te\u00f1val evel noz Meurlarjez. Marteze zoken edo noz Meurlarjez, n’ouzon ket dres. Bepred, daoust m’en devoa ar paotr, paotr ar C’halvez ‘vit lavarout e anv, un tamm disfiz ouzh an toull-se, kement ha troc’ha\u00f1 berroc’h, hag en askont d’an amzer fall, ‘gemeras hent an dreuzell. Erru damdost d’ar penn pella\u00f1 e lammas gant un dra bennak, a deukas, hag a gouezhas war e fri war an dra bennak-se. Kerniel a santas\u2026 ya, ker- niel, va Doue ! kerniel ha blev. Hag an dra bennak-se, perc’henn ar c’herniel-se a ‘n em zifretas hag a ziskaras ar paotr war e gein war ar pavez\u2026 Spontet, e leuskas ur griadenn forzh. An heklev a lake ar griadenn da dregerni\u00f1 euzhus. Ur veogadenn a savas, euzhusoc’h c’hoazh diouzh tu ar c’herniel. Darbet ‘oa d’ar paotr beza\u00f1 marvet gant ar spont ! Sonnet e wad. ‘N em dastum ‘reas ‘velkent ha sacha\u00f1 e dreid ganta\u00f1 ar buana\u00f1 mar gellas dont war e c’hiz. Erruout a reas e milin ar C’hleuzio\u00f9, daou-ugent metr diouzh ar pont, evel un den troet e spered. \u00ab Digorit an nor din en anv Doue, emeza\u00f1, an diaoul zo war va lerc’h. Lammet on ganta\u00f1 dindan ar Pont. \u00bb
\nSavet ar miliner. Dihunet gwreg ha bugale, nec’het holl. Pe en devoa kollet an den- ma\u00f1 e spered vat ? Pe e gwirionez eo an diaoul en devoa gwelet ?\u2026 Tan ‘oa c’hoazh en oaled, lavaret ‘voe d’ar paotr ober un dommadenn da vrizhsec’ha\u00f1 e zilhad ‘oa gleb dour-teil, ha krena\u00f1 ‘rae, kentoc’h gant ar spont eget gant an anoued. ‘Ouie ket sur ar miliner petra so\u00f1jal, rak ar paotr-ma\u00f1 na oe ket tamm ebet un diskiant nag ur re gredik. M’en devoa bet ur seurt spont, ‘oa sur ur gwir abeg met petra ? Erfin ez eas ar miliner gant e letern da ambroug anezha\u00f1 dre ur wenodenn e-kreiz al lanneg d’erruout da dreuzi\u00f1 al linenn diwar c’horre. Hedi\u00f1 ‘reas neuze al linenn ur pennad ha diskenn a-us d’an ti glas, ur c’hardlev eus e g\u00ear.
\nN’ouzon ket avat ha kousket kalz en devoa ar peurrest eus an noz\u2026 Met, hervez klevet, en doa lezet a-gostez e zousig Tregrom ha klasket unan all e kostez Pl\u00fbned. Hounnezh end-eeun ‘oa deuet da veza\u00f1 e wreg. Rak, nag e noz, nag en deiz n’ou- las morse mui tremen dre zindan ar pont nevez. Daoust hag-e\u00f1 eo abaoe an dro-se, mutu, eo deuet da veza\u00f1 anavezet ar c’hrennlavar :
\nE Tregrom
\nEma\u00f1 an diaoul o chom.
\nLoc’ho Skolan, dogan gaezh, ‘Ra e droio\u00f9 diavaez,
\nDre ‘r pont nevez, dre bartout, Gant e gerniel war e choug.
\nEvel-se a ganemp, ni bugale ar skol, pa welemp Loc’ho Skolan o kantreal dre vourk Tregrom, ha se ‘vije alies. Un istrimant ‘oa hema\u00f1, ar seurt ne vez ket gwelet nemeur. Pe oad en devoa ? Diaes ‘vije lavarout. ‘Oa ket gwenn e vlev avat, rak ‘oa blevenn ebet war e benn, he\u00f1vel a-walc’h diouzh un ui peliet. Ur penn bihan ront ‘vel un irvinenn, plantet, a veze lavaret, n’eo ket war e c’houzoug rak n’en devoa gouzoug ebet, met war e vruched. E zaoulagad ‘oa evel daou bion glas-gwer arwenn, lemm evel div steredenn. Ur c’hlaourenn a zivere atav eus e c’heno\u00f9. Kaer en dije e\u00f1 tufa\u00f1 ha tufa\u00f1. E choug ‘oa ken kromm ken ma seblante beza\u00f1 ken uhel ha lein e benn. E zivhar ‘oa hirik a-walc’h da welet, dre moarvat ma oa berr-kena\u00f1 e gein. Ur boto\u00f9 l\u00ear gros hag ur gamacho\u00f9 ‘vije ha\u00f1v-goa\u00f1v gant al Loc’ho, rak anez na chomfe ket en e sav : re dinerzh ‘oa e ufernio\u00f9. Ur vazh hir gant ur beg houarn en sikoure da vale, ha c’hoazh pa chome a-sav a ranke derc’hel da dripal war blas. Ma chomje difi\u00f1v an distera\u00f1 momed, e kouezhfe diouzhtu war e fri. Rouestlet spontus ‘oa ivez en e gomz, saozi\u00f1 ha besteodi\u00f1 a rae kena\u00f1. Ha ni, bugale diskiant ha didruez, hor bije plijadur oc’h ober al lu gant ar c’hozhiad reuzeudik. Bet ‘oa, hervez, an den-ma\u00f1 en e yaouankiz he\u00f1vel ouzh an dud all. Pe ‘oa ar c’hle\u00f1ved, pe ‘oa ur vuhez diroll e lakaas da gouezha\u00f1 e seurt gouzizadur ?\u2026
\nUn dra iskis avat, ar c’hrouadur paour ha disprizet gant an holl en devoa ur c’hle\u00f1- ved dic’hortoz e-touez tud eus e renk : kle\u00f1ved ar brasterio\u00f9. Aet ‘oa bet abred e amzer da gostez Landreger, a lavare, da heul ma\u00f1sonerien da c’hounit e vara. Bet ‘oa gant ur c’hont bennak evel mevel, emeza\u00f1. Ha pa oa bet retornet d’ar vro en e gozhni, ‘vije dalc’hmat kaoz ar c’hont ganta\u00f1. So\u00f1j am eus, marteze am boa dek, daouzek vloaz, gwelet al Loc’ho du-ma\u00f1. O klask e vara ‘veze a-benn neuze. Edo o konta\u00f1 da Vamm ‘oa erru mat gant ar c’hont, emeza\u00f1. Mont a rae ganta\u00f1 da vale war e vatimant. Bet ‘oa o kantren gant ar c’hont betek an \u00ab Nouvelle-Cal\u00e9donie \u00bb, emeza\u00f1. Gwelet en devoa galeourien eno o trena\u00f1 o bouled stag gant ur chadenn houarn ouzh o zroad. Me a gave se trao\u00f9 iskis avat hag a selaoue aketus.
\n\u00ab N’eo ket gwir, a lavare Mamm.
\n\u2014\tEo, eo, eme Loc’ho, tri, tri, tri miz hor boa lakaet da vont, ha tri, tri, tri miz all da retorn. Me, me, me ‘oa erru ma, ma, mat gant ar c’hont. Ma karfen ‘oan bet dimezet da c’hoar ar c’hont.
\n\u2014\tPetra, a lavare Mamm, da c’hoar ar c’hont ?\u2026 Sot out ?\u2026
\n\u2014\tEo, eo, eme Loc’ho. Ki, ki, kinniget ‘oa din gant ar C’hont, ha, ha, ha hi ‘oa prest da lavaret ya ivez.
\n\u2014\tBiskoazh kemend-all, eme Mamm, met perak ‘ta neuze n’az poa ket kemeret anezhi ?\u2026
\n\u2014\tUr, ur, ur pezh vil ‘oa, eme Loc’ho, ur pezh vil n’am boa ket ezhomm outi.
\n\u2014\tMa, eme Mamm, daoust hag-e\u00f1 ‘oa moien da veza\u00f1 viloc’h eget na out-te, memes tra ?\u2026
\n\u2014\tOc’holla, eme Loc’ho, me, me, me ‘oa ur paotr koant d’an ampoent.
\n\u2014\tPell a dle beza\u00f1 abaoe neuze ! \u00bb emezi.
\nPa oa aet Loc’ho en e dro e lavaras va mamm din :
\n\u00ab Fentus eo, emezi, evit ur c’hlasker-bara, met evel-se ema\u00f1, kle\u00f1ved ar brasonio\u00f9 en deus ar paourkaezh Loc’ho.
\n\u2014\tMet, emezon, n’eo ket gwir eo bet hennezh ur paotr koant, ken vil evel m’eo brema\u00f1 ?
\n\u2014\tKoant ? N’ouzon ket, eme Mamm. Bet eo marteze un den evel pep den en e yaouankiz. Met, merc’hig, ur vuhez diroll en deus bevet. Ha te ‘oar n’eus ket seurt d’ar vuhez fall da zispenn ar yec’hed hag ar gened, ar goantiri hag an nerzh a deuz gant ar pec’hed. Loc’ho moarvat zo bet tremenet re a alkool dre e wazhio\u00f9. Bet manet da gousket, alies moarvat, dindan an amzer. Seizhet ha nammet eo bet. Ha sio\u00f9 all marteze en devoa c’hoazh, n’ouzon ket re vat. \u00bb
\nEvit che\u00f1ch kaoz (trao\u00f9 zo na v\u00eant ket diskl\u00eariet d’ar vugale), Mamm a gontas din neuze an taol-spont-se am eus komzet outa\u00f1 uheloc’h. Ar pezh en devoa graet kement a spont da paotr ar C’halvez hag en devoa kemeret evit an diaoul hag e ger- niel, ‘oa e gwirionez ur vuoc’h, buoc’h al Loc’ho. Retornet ‘oa bet al Loc’ho d’e lec’h ginidik pa oa deuet war an oad ha deuet ganta\u00f1 ur vuoc’h. Profet ‘oa bet ar vuoc’h dezha\u00f1, a lavare, gant ar c’hont-se en devoa kinniget dezha\u00f1 e c’hoar da bried !\u2026 Met an dud a grede ‘oa ur vuoc’h laeret, ha moarvat ‘oa gwir. Bepred, kavet en doa Loc’ho repu er c’hozh ti dirapar e-lec’h m’edo marvet e vamm. Pa lavaran un ti ez an dreist ar wirionez, rak un toull touseg ‘oa kentoc’h eget un ti. Un toull kleuzet dindan un dosenn e-giz d’ur c’hev, gant un doare mogerenn e tu an nor. Ar vuoc’h a gave peuri\u00f1 en hento\u00f9 ha war ar savadenn douar-se ijinet evit an hent-houarn. Er goa\u00f1v, al Loc’ho a ouie pelec’h ‘vije kavet boued chatal hag e vuoc’h a vije lard diwar goust e amezeien. Met kraou ebet n’he devoa. Pa veze dous an amzer e loje ne vern pelec’h. Pa deue amzer fall al loen paour a glaske disglav ha goudor dindan ar pont nevez. Ha setu penaos ‘oa bet kejet paotr ar C’halvez ganti p’edo en he gourvez war bavez an dreuzell. Ha kemeret en doa he c’herniel evit kerniel an diaoul. Pell amzer a oa n’en devoa al Loc’ho buoc’h ebet ken a-benn am eus me e anavezet.
\nE di, ti e vamm, Fant al Lut, ‘oa mui ‘met ur bern mein goloet a strouezh. Ur siklud all en doa savet al Loc’ho e grav ar Pont Nevez gant mouded ha mein ruilh. Koataet gant krenn, karget gant drez, toet gant balan, tri pe bevar gelorn difo\u00f1s emboes- tet an eil ‘n egile a furme ar siminal hag un draf valan ‘oa oc’h ober dor war e gas- tell.
\nUn deiz edon o vont gant Mamm d’ober ur bale, ma lavaras-hi din : \u00ab Mar karez ez aimp da welet ti nevez al Loc’ho, ne raimp ket kalz tro. \u00bb Edo dres al Loc’ho o kemer an aer war doull e zor.
\n\u00ab Bihan, eme Mamm ac’h eus savet da di, avat, Jamai (Jamai ‘oa e anv-badez), re vihan, memes tra, eo.
\n\u2014 Neket, neket, neket, eme Loc’ho, un ti brav, un ti brav. \u00bb
\nMa, eme Mamm din goude : \u00ab Hema\u00f1 da vihana\u00f1 n’eo ket start beza\u00f1 Doue dezha\u00f1. Setu e\u00f1 ken evurus aze evel ur roue en e balez. \u00bb Ur marv kriz en doa bet ar paour kozh reuzeudik : lazhet gant an tren un deiz o treuzi\u00f1 an hent-houarn. Deut ‘oa bouzar hag ampivat\u2026 Kalz a loened, hervez, ‘oa chomet war e lerc’h. Hag e\u00f1 kouls- koude hep ki na kazh\u2026<\/p>\n
[1962 ?]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Neb en deus graet beaj Pariz-Brest dre an tren a anavez sur-mat, etre ar C’hozh- Varc’had ha Tregrom, pe, evit beza\u00f1 sklaeroc’h, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-2319","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n